Haluk Direskeneli

Haluk Direskeneli


22 Şubat 2010
font boyutu küçülsün büyüsün

Özel sektör termik santralleri, Şubat 2010


TMMOB Makina Mühendisleri Odası olarak termik santraller konusunda bir çalışma başlattık. Bu dökümanda yurdumuzda mevcut ve ilerde yapılacak olan DoğalGaz/Kömür yakıtlı termik santraller özetlenmiştir. Kamu santralleri ile ilgili yeterli döküman elimizde vardı. Özel sektör santralleri ile ilgili döküman, bilgi, detay bulmak çok zor oldu. EPDK ve Yatırımcı şirketlerin internet sayfalarından tarama yaptık. Son bilgiler ışığında buraya >35 Mwe üstü kapasiteli termik santralleri aldık.

Halen İşletmede olan Termik Santraller Listesi (kapasite sıralamasına göre)

Enka DoğalGaz Kombine Çevrim Santralleri, Adapazarı, Gebze, Izmir Aliağa, Toplam 3830 Mwe

Isken Sugözü, ithal kömür (6000 kcal/kg LHV) yakan konvansiyonel termik santral 1320 Mwe

Antalya Aksa Selimiye Kovanlı DoğalGaz yakıtlı Kombine Çevrim Santrali 1150 Mwe

Baymina Suez DoğalGaz yakıtlı Kombine çevrim santrali Temelli Ankara 770 Mwe

Çayırhan ParkH yerli kömür (2800 kcal/kg LHV) yakan konvansiyonel termik santral 4x160 Mwe

Tekirdağ Uni-Mar IPR Doğalgaz Yakıtlı Kombine Çevrim santrali 480 Mwe

Tekirdağ Trakya Elektrik Gama Holding DoğalGaz yakıtlı Kombine Çevrim santrali 478 Mwe

EnerjiSA DoğalGaz yakıtlı Kombine Çevrim, Adana- Mersin, Çanakkale- Izmit, Toplam 455 Mwe

Zorlu Enerji DoğalGaz Kombine Çevrim, Bursa, LüleBurgaz, Sincan, Kayseri Toplam 420 Mwe

Bisaş Bursa DoğalGaz Yakıtlı Kombine Çevrim Santrali 410 MWe

AkEnerji DogalGaz Kombine çevrim, Yalova,Bozöyük,Çerkezköy,Izmir,Alaplı Toplam 357.6 Mwe

Koç Holding Entek Elektrik DoğalGaz yakıtlı Kombine Çevrim, Bursa, Izmit Toplam 300 Mwe

Habaş Izmir LNG yakıtlı Kombine Çevrim 300 Mwe

KaraBiga İÇDAŞ ithal kömür (6000 kcal /kg LHV) yakan CFB termik santral 2x135 Mwe

OvaElektrik Çolakoğlu Dilovası, Doğalgaz Yakıtlı Kombine çevrim 253 MWe

Doğa Enerji Esenyurt Istanbul Dogalgaz yakıtlı kombine çevrim santrali 180 Mwe

Silopi/Şırnak yerel Asfaltit yakıt yakan CFB termik santral 135 MWe

Enda Enerji Antalya OSB DoğalGaz yakan kombine çevrim santrali 94.38 MWe

Ayen Ostim Ankara DogalGaz yakıtlı kombine çevrim santrali 35 Mwe

İnşaatı halen devam eden Termik Santraller (>%50 tamamlanmış)

Eren Çatalağzı, ithal kömür (6000 kcal/kg LHV) yakacak konvansiyonel termik santral 1360 Mwe

Borasko Samsun DoğalGaz yakıtlı Kombine çevrim santrali 900 Mwe

EnerjiSA Bandırma DoğalGaz yakıtlı Kombine çevrim santrali 900 Mwe

Redovans kapsamında projelendirme aşamasında olan Termik Santraller

Çankırı Orta, ÇALIK Enerji 100 MWe *Bolu Göynük Aksa Enerji 150 MWe

Tekirdağ Saray 300 MWe

Bursa Keles (iptal)

Adana Tufanbeyli EnerjiSA 450 MWe

Soma-C, 2x300 Mwe (ihale aşamasında)

Afşin Elbistan C-D-E (ihale aşamasında)

Dizel motorlu Mobil santraller ayri katagori olarak düşünüldüğü için bu listeye alinmadı.

İTHAL/ YERLİ KÖMÜR YAKAN YENİ TERMİK SANTRAL YATIRIMLARI.

Yerli ve ithal kömürlerin termik santrallerde yakılarak elektrik üretimi uygulamaları için burda beraber bir değerlendirme yapalım. Öncelikle şu anda devrede olmayan 4x25 Mwe Çukurova Elektrik ve 3x 3.7 Mwe Ataş Rafinerisi termik santrallerini hatırlamak lazım. Çalışan termik santraller olarak İsdemir, İSKEN, EnerjiSA, Soda Sanayi, Toros Gübre’yi saymak lazım.

İthal kömür yakan İsken A.Ş.’nin Sugözü Termik Santralı’nin açılışı 24 Şubat 2004 tarihinde yapıldı. Santralin ülkemiz enerji ihtiyacının yüzde 6’sını karşıladığı belirtiliyor. Santral, Alman Steag ve RWE firmaları tarafından 1210 MW kurulu gücünde inşa edildi. Montajını yerli müteahhit firmalar yaptı. Sugözü Termik Santralı, Türkiye’nin Yap-İşlet modeliyle kurulan en büyük kapasiteli ve yabancı sermayeli yatırımı olarak biliniyor. 2007 yılında Sugözü Santralı’ndan yapılan elektrik üretimi, 9 milyar kWh’i buldu. Termik Santral, yüksek kaliteli ithal taşkömürü yakıtlı olup, bölgesel ekonomiye ve sosyo-ekonomik kalkınmaya da katkı sağlıyor.

Bize makul kapasitede ithal kömür santralleri de lazım. Elektrik ihtiyacının karşılanması için öncelik yerli ve yenilenebilir kaynaklara verilmekle birlikte enerji arzı içinde ithal kömür santrallerinin de, makul bir payla yer alması bizce de uygundur.

Adana Tufanbeyli Santralı temelinin 2010 yılı içinde atılması planlanıyor. Adana Tufanbeyli ilçesinde, 450 MW gücünde iki ayrı enerji santralı kurulmasına yönelik yürütülen çalışmalarda, son aşamaya gelindiği belirtiliyor. Adana-Tufanbeyli Termik Santralı’nın kömür ihtiyacının bölgedeki mevcut kömür yataklarından sağlanacağı açıklandı. Termik Santral’ın enerji üretiminin yanısıra yöreye istihdam açısından da önemli katkı sağlayacak.

Santralın yılda ortalama 3 milyar kWh’e kadar elektrik enerjisi üreteceği açıklandı. Santralın yılda 6 milyon ton kömür tüketeceği ve yaklaşık 650 bin ton kömür rezervini işleyeceği kaydedildi. Özel sektör olarak gerçekleştirmek üzere Adana-Tufanbeyli Termik Santralının yapımına yönelik lisans alan ve uluslararası ihale açan Yatırımcı Gurup, bazı müteahhit mühendislik firmaları ile fiyat müzakereleri yapıyor. Yatırımcı Gurup, son olarak Adana-Tufanbeyli Projesi’nin sondaj çalışmaları dahil, her türlü kuruluş hazırlıklarının tamamlandığını açıklamış, artık yatırım için sözleşme safhasında bulunduklarını, teknik ve ticari müzakereler sonucunda en kısa zamanda projelerini yapım safhasına geçireceklerini umduklarını belirtmişti. En son Itochu, Hyundai, SKEC ile görüşüyorlar.

Öte yandan AES-IC, EPDK’ya 4 adet DoğalGaz ve 3 adet ithal kömür santrali için lisans başvurusu yapmıştı. EPDK’ya yapılan yatırım başvuruları Doğalgaz santralleri, Ambarlı, Adana, Antalya ve Denizli’de idi. Bu lisans başvuruların tamamı geri çekildi. Antalya OSB içindeki proje başlangıçta iyi görünüyordu. OSB’nın atık suyu soğutma için kullanılacaktı. İletim hatları TEİAŞ’ın yenileme çalışmaları sayesinde yeterliydi. Zaten bölgesel talep de çok yüksekti. Fakat ilk aşamalarda projeye çok ılımlı bakan Antalya OSB’nin tavrı zaman içerisinde değişti. Bir yıl boyunca arazi tahsisi yapmadılar. Hatta sondaj yapmak için izin dahi vermediler. Sonunda projeden vazgeçildi.

Antalya Selimiye Kovanlı bölgesindeki başka bir yatırımcıya ait projeye ağırlık verildi. Şimdilik basit çevrimde çalışıyor. Fazla su kullanımı yok. Ancak ilerde Kombine çevrim çalışması sırasında çok büyük miktarda su ihtiyacı olacak. Bu durumda proje büyük miktarda tarım arazisi suyunu kullanacak. Ayrıca geri dönüşte aşırı ısınan suyu ne yapıyor? Dikkatle incelemek lazım. Proje iki ayrı etabta GT ler ile yürüyor. 1150 Mwe lik bir Kombine Çevrim Santrali için yapılacak tasarım için önce 4x GE LM6000 GT kondu. Sonra 2x SGT4000F Siemens ve 2 GE ST konuyor.

Yabancı bir büyük yatırımcı firma (AES) 400MW’lık Denizli DoğalGaz Kombine Çevrim Santrali projesi üzerinde daha detay çalışma başlattı. Proje yerel yönetimden ve halktan çok cesaretlendirici bir destek aldı. Çevresel ve hukuki incelemeleri tamamlandı. Ön fizibiliteleri hazırlandı. Temel Mühendislik teklifleri toplandı. Hidroloji, jeoloji, deprem analizleri çalışmaları tamamladı. Hava kalitesi ölçümlerini yaptırıldı. ÇED raporu hazırlandı.

Ancak iş finansmana geldiğinde herşey alt üst oldu. Yabancı Firma (AES) çok büyük bir enerji devi olduğu için finansman konusunda kırmızı çizgileri var. Bankalar Yabancı Firmanın istediği şartlarda krediyi temin etmekten kaçındılar.

Temel itiraz noktaları uzun vadeli doğalgaz alım anlaşması imzalanamaması ve elektrik satış anlaşması olmaması. Elektrik satışı ile ilgili konu çözüldü ama yakıt temini konusunda netice alınamadı. Botaş şu anda en fazla 1-2 yıllık gaz satış anlaşması imzalıyor.

Sonuç olarak Denizli yatırım projesi “feasible but not bankable” denilerek rafa kaldırıldı. Böylece 4 adet DGKÇ santrali projesinden de geri çekilmiş oldu. Piyasada uzun vadeli doğal gaz alım anlaşması imzalama durumu olmadığı sürece bir doğalgaz kombine çevrim proje yatırımı gerçekleştirmek zor.

Yabancı yatırımcı firma ithal kömür santrali için de 3 aday bölge belirlemişti. Sinop, İskenderun ve Yumurtalık. Hazırlatılan Çevresel değerlendirme sonucunda Sinop’da bir santral yapmanın çevresel açıdan doğru olmayacağına karar verildi ve proje geri çekildi. İskenderun’daki proje sahasının Yaban Hayatı Koruma alanının çok yakınında olması nedeniyle bu projeden de çevresel nedenlerle proje geri çekildi. Geriye sadece Yumurtalık’daki proje sahası kaldı.

Yumurtalık’da bazı başka ithal kömür santralleri başvuruları ve rafineri başvuruları var. Sektörde bunlar arasındaki çakışma konusunun çözümünün sadece teknik nedenlerden dolayı gecikmediği konuşuluyor. Yatırımcılar şartları zorlamıyor ve haklarında verilecek kararı bekliyor. Tüm yatırımcılar teknik çalışmalara başlamak için bölgedeki durumun netleşmesini bekliyor.

Göller Enerji firmasının da EÜAŞ’ın Ambarlı Termik Santralı’nın yanına kurmayı planladığı, İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesine yönelik 400 MW’lık yeni üretim santralı lisans başvurusunu geri çekmek üzere EPDK’ya başvurduğunu ve başvurunun değerlendirilmesi için EPDK’nın yayımlanması beklenen Yönetmelik değişikliğinin beklendiğini duyuyoruz.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK), daha önce farklı firmalarca rafineri kurulması gündeme gelen Adana -Yumurtalık’da bu kez termik santral yapımı için 5 adet firma tarafından lisans başvurusu yapıldığı belirlendi.

Ayas Enerji, Diler Elektrik, Beysu Enerji, Hakan Madencilik ve IC İçtaş Elektrik firmalarınca yüksek kapasiteli yapılan lisans başvurularını EPDK değerlendiriyor. TEİAŞ’tan sistem bağlantı görüşlerini alan EPDK, bunun ardından yapılan başvuruların koordinatlarını inceledi. Ayas Enerji’nin başvurusu olumlu bulundu: Edinilen bilgilere göre, inceleme değerlendirme çalışmaları son aşamaya gelen Ayas Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.’nın başvurusuna yönelik uygun bulma kararının alınması için gereken rapor hazırlanıyor.

Ayas Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.’nin 800 Mwe’lık İthal Kömür/Termik Santral başvurusuna yönelik EPDK’nın uygun bulma kararının alınmasının ardından, firmaya gereken tebligatın yapıldığını bildiren kaynaklar, firmanın sermaye arttırımı ve lisans bedelinin kalan kısmını yatırması için süre verildiğini belirtiyorlar. Koordinatları rafineri tesisi başvuruları ile çakışan diğer başvurular beklemeye alındılar.

TEİAŞ görüşü olumlu gelen başvurulardan bazılarının koordinatlarının rafineri başvuruları ile çakıştığı tespit edildi. Konuya yakın kaynaklar, söz konusu başvuruların sonuçlandırılabilmesi için EPDK tarafından hazırlıkları devam eden “Aynı Bölge İçin Farklı Piyasa Mevzuatına Tabi Yapılan Özel Sektör Lisans Başvurularının Değerlendirmesinde Uygulanacak Esas ve Usuller Hakkında Tebliğ”in yayımlanmasının bekleneceğini belirtiyorlar.

Aynı kaynaklar bu nedenle, Diler Elektrik Üretim A.Ş.’nin Termik-Konvansiyonel/İthal Kömür (Fuel-Oil) tipindeki 606,8MWm / 600,1 Mwe’lik, Beysu Enerji Üretimi A.Ş.’nin İthal Kömür / Termik-Akışkan Yatak karakteristiğindeki 135 MWm/119,23 Mwe’lık, Hakan Madencilik ve Elektrik Üretim Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin İthal kömür / Termik– konvansiyonel tipindeki 110 MWm / 100 Mwe’lik ve IC İçtaş Elektrik Üretim A.Ş.’nin Termik-Konvansiyonel/İthal kömür tipindeki 606 MWm/600 Mwe’lık santral başvurularının beklemeye alındığını kaydediyorlar.

Gemlik Elektrik Üretim A.Ş tarafından Bursa-Gemlik’te 500 MW’lık yeni ithal kömür santralı kurulması için üretim lisansı başvurusu yapıldı. Yeni yapılan başvuruya yönelik evrak incelemesinin yapıldığını belirten kaynaklar, eksik evrak tespit edilmesi halinde firmaya bildirimde bulunulacağını ve evrakların tamamlanmasının ardından inceleme değerlendirme aşamasına geçileceğini kaydediyorlar.

EPDK, rafineri ve termik santral başvurularının bulunduğu Adana-Yumurtalık bölgesinde bulunan ve diğer başvurular ile çakışmadığı belirlenen Ayas Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.’nin 800 Mwe’lık İthal Kömür/Termik Santral başvurusuna olumlu yanıt verildi. Firmanın İskenderun Elektrik Üretim A.Ş.’ye (İsken) ait arazide kurmayı planladığı santral başvurusuna yönelik bazı ek bilgiler talep edildi.

Akfen Grubu’nun, Samsun-Tekkeköy’de kurulacak 800 MW’lık doğalgaz santralı ve Sinop Erfelek’te kurulacak 1600 MW’lık İthal Kömür / Fuel Oil ile çalışacak Sinop Çınarlı Enerji Santralı’na yönelik hazırlanacak raporun önümüzdeki günlerde EPDK’a sunulması bekleniyor. Akfen Gaz Santralı Yatırımları ve Ticaret A.Ş.’nin Samsun-Tekkeköy’de doğalgaz santralı ve Akfen Termik Santral Yatırımları ve Ticaret A.Ş.’nin de İthal Kömür / Fuel Oil ile çalışacak Sinop Çınarlı Enerji Santralı’na yönelik TEİAŞ’dan gerekli bağlantı görüşlerinin geldi.

Yüzde 90 hissesi GDF SUEZ’e ait, yüzde 10 hissesi ise yerli ortağa ait Ortak Girişim Enerji Üretim Şirketi tarafından Sakarya’nın Karasu bölgesinde kurulması planlanan 1.200 MW’lık Yeni İthal Kömür Termik Santral Projesi, Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) raporu alamadı. Konuya yakın kaynaklar, Bakanlığın santral sahasının sulak alan olması nedeniyle ÇED Raporu vermediğini belirterek, Şirket’in başvurusundan vazgeçtiğini EPDK’ya bildirdiğini kaydediyorlar. GDF SUEZ'in EPDK'dan lisans almasına rağmen ÇED raporu alamaması çok düşündürücü.

Akfen Enerji’nin 450 MW’lık Hatay başvurusuna yönelik hukuki süreç ele alınacak. Akfen Enerji’nin Hatay ili için yapmış olduğu 450 MW’lık termik santral başvurusu, önümüzdeki günlerde Bakanlık görüşleri ve hukuki süreç ile birarada EPDK’da ele alınacak.

Çukurova Elektrik A.Ş.’ye (ÇEAŞ) ait arazinin daha önce Bakan oluru ile EÜAŞ’a verildiğini hatırlatan aynı kaynaklar, iletim, dağıtım ve üretim şirketlerinin bu arazi ile ilgili olarak belli talepleri olduğunu ve konunun hukuki boyutunun bulunduğunu bildiriyorlar. Başvuruya yönelik son karar ise önümüzdeki günlerde EPDK’da verilecek.

Ak Enerji’nin ayni bölgede 600 Mwe kapasiteli doğalgaz yakacak yeni bir kombine çevrim santrali yatırımına başladığını öğreniyoruz. Türkiye’nin en büyük enerji üreticisi olan Ak Enerji, Hatay’ın Erzin ilçesinde doğalgazlı elektrik santralının yapımı için çalışmalara başladı.

Ak Enerji Stratejik Planlama ve İş Geliştirme Direktörü, santralın inşası için EPDK’a yaptıkları başvurunun olumlu sonuçlandığını ve bölgede Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Kuracakları tesisin çevreye zararsız olduğuna işaret eden yetkili, şunları söyledi: “Bir milyar dolar maliyetli santralımızın gücü 800-900 megavat kapasitede olacak. Santralın 2012 yılının ikinci yarısında faaliyete geçmesini planlıyoruz. Yaklaşık 800 kişinin istihdam edileceği santralda yılda 7 milyar kilovat/saat elektrik üreteceğiz.”. Umarız kendi yerli mühendislik kapasitelerini ve yerli işgücünü sonuna kadar kullanırlar, ve zamanında bitirirler.

Zonguldak ilinin kamu üst yöneticileri bir süre önce Çatalağzı beldesindeki yeni özel sektör termik santral insaatı şantiyesini ziyaret ederek, inşaatı yürüten Holding Koordinatöründen çalışmalar hakkında bilgi aldılar. Daha sonra inşaat sahalarını gezerek incelemelerde bulunan yöneticilerimiz, gazetecilere yaptıkları açıklamalarda, beldede kurulacak santralin, özel sektör anlamında Türkiye'nin en büyük 5 santralinden biri olduğunu söylediler.

Kentte yatırım yapmak isteyen yatırımcı kuruluşa gerek yer, gerekse idari konularda destek olmaya çalıştıklarını ve koordine çerçevesinde islemlerin yürütüldügünü ifade eden Yöneticiler, santralın hizmete sunulması ile 4-5 bin kişiye istihdam saglanacak olmasının projenin önemini ortaya koyduğunu kaydettiler. Yöneticiler,

''Zonguldak'ta yatırım konusunda güzel seyler oluyor. Santralin burada kurulmasının bir boyutu da kendi bölgemizde üretilen kömürün kullanılacak olmasıdır. Önümüzdeki yılın ilk aylarında birinci ünite (1x165 Mwe, Slovak teslimatı) devreye alınıp elektrik üretimine geçilecek. Arkasından diğer üniteler (2x600 Mwe CMEC Çin teslimatı) enerji üretimine baslayacak. '' şeklinde basına açıklamada bulundular. Termik santral inşaatı başladı, halen devam ediyor.

Yatırımcı Holding Koordinatörü ise üniteler ve limanla birlikte toplam 2.4 milyar US Dolara mal olacak termik santralin tamamının 2011'de bitirileceğini belirtti. Burada yapılacak limanın Samsun ve Karadeniz Ereğli limanları ile eşdeğerde olacağını anlatan Koordinatör, şunları kaydetti: ''Santralde kömür ihtiyacının 3 milyon 500 bin ton/yıl olacagini tahmin ediyoruz. Yani Türkiye Taskömürü Kurumu'nun (TTK) üretiminin 3 katı kadar kömür tüketeceğiz. Biz hem TTK'den, hem rödövanslı sahalardan hem de dışarıdan ithal ederek kömür ihtiyacını karşılayacağız. Elektrik santralleri ve limanın yapımı tamamen Türk sermayesi, kendi öz kaynaklarımız ve banka kredilerinden karşılanacak. Şu anda burada 740 kisi çalışıyor, bunun yüzde 40'i ise bölgenin insanını kapsıyor.''

Yatırımcı Holding, Zonguldak Çatalağzı'nda, 1 milyar 200 milyon US Dolar’lik yeni yatırımla, halen yapımı süren Termik Santrali için, iki ayrı yerli özel bankadan toplam 850 milyon US dolarlık kredi sağladı. Yatırımcı kuruluş başkanı, ve kreditör bankaların üst yöneticilerininde katıldığı kredi imza töreninde yaptığı konuşmada, 300 milyon US dolarlık yatırıma ek olarak, inşaatı başlatılacak tesisin 350 milyon US dolarlık yatırım kısmının öz kaynaktan karşılanacağını, önceki yatırımlarla birlikte toplam 1,5 milyar dolarlık bir enerji yatırımının söz konusu olduğunu bildirdi.

Bu büyüklükte bir yatırımın, enerji alım garantisi olmadan yapılmasının Türkiye'de ilk olduğunu ifade eden Yatırımcı Kuruluş, yabancı herhangi bir kuruluşa ihtiyaç duymadan iki özel Türk bankasıyla yapılan bu yatırım finansmanının, Türk finans kesiminin geldiği noktanın en iyi kanıtı olduğunu, vurguladı.

Yatırımcı kuruluş, "Her ne kadar yabancıların Türkiye'ye çok inandığı, güvendiği söylense de, Türkiye'de bu gibi finans projelerine ancak Türkler inanmakta. Çünkü, çimento yatırımımız için kredi vermek isteyen yabancı firmalar, alım garantisi olmayınca krediyi vermekte tereddüt ettiler.” dediler.

Yatırımın, özel sektörün sahip oldugu kömüre dayalı en büyük elektrik santrali özelliğini taşıdığını kaydeden Yatırımcı, "Santral, Türkiye'de enerji üretimi verimliliği açısından bir ilk. Yüzde 45 verimlilik ile Türkiye'de bir rekora imza atmış olacağız" dedi.

Yatırımcı, gazetecilerin sorusu üzerine, yatırımla birlikte bir de liman inşaatının başladığını belirterek, Zonguldak'tan alacakları yerli kömürün santral ihtiyacını karşılayamayacağını, bu nedenle 1.200 Mwe yeni yatırımın kömür ihtiyacının büyük bölümünün yurt dışından kömür ithalatıyla karşılanacağını bildirdi.

Yatırımcı, "Alım garantisi olmadan neye güvenerek böyle büyük bir yatırıma girdiniz?" sorusuna, "Grubumuz, finans açısından muhafazakar bir gruptur. Bu iki bankaya güvenmekle birlikte Türkiye'nin elektrik piyasasına, Türkiye'ye ve kendimize güveniyoruz" yanıtını verdi.

Zonguldak'ta hayata geçirilecek proje ile bir yılda üretilen toplam enerji miktarının 9,5 milyar kWh olacağını, ilk ünitenin elektrik enerjisinin 2009 yılı başında elde edileceğini, daha sonra birer yıl arayla diğer ünitelerin üretime geçeceği bildirildi. Zonguldak Çatalağzı'ndaki yeni Termik Santralin, 3 yıllık inşaat/ montaj süresince 1500 yabancı işçi ve ayrıca 1500 yerli işçiye doğrudan istihdam sağlaması bekleniyor.

Zonguldak ve çevresinde yapılan bu büyük yeni enerji yatırımını büyük bir dikkatle izliyoruz. Ayrıca yurdumuzdaki en büyük taşkömürü havzasına yapılan ithal kömür yatırımı kararını da anlamadığımızı ifade edelim. Santral için gerekli çok büyük miktarda ithal kömürü taşıyacak gemilerin Çanakkale ve Istanbul boğazlarını nasıl geçeceği konusunda ise hiçbir açıklama yoktur. Büyük ihtimalle Ukranya ve Rusya’dan ithal kömür getirme seçeneği öne çıkacaktır. Ayrıca bu yeni yatırımın, mevcut Çatalağzı-B santraline ait 154 kV iletim hatlarını kullanması çok zordur. Bu büyüklükte bir yeni kapasite için, yeni iletim hattı inşaası, hatta daha yüksek voltaj kademesine geçilmesi kaçınılmaz olacaktır. Durumun iyi incelenmesinde fayda vardır.

Bir başka Yatırımcı Holding şirket, Bartın Amasra’da termik santral kurmak üzere EPDK'ya başvurdu. Alım garantisi olmadan yapılacak santrallerin toplam maliyetinin 1.6 milyar US Dolar’ı aşması bekleniyor. Yatırımcı şirket , Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'na (EPDK) lisans başvurusunda bulunarak Amasra’da 654.5 Mwe (4x160) diğeri Kandilli’de 51.3 MWe termik santral kurmak istediğini bildirdi. Daha sonra bu kapasiteler 4x660 Mwe olarak değişti. 2010 içinde yatırım kapasitesi yine değişti 2x600 Mwe oldu. Yatırımcının Piyasa şartlarına göre karar değiştirmesi çok normal. Bu arada bir Ingiliz enerji yatırım şirketi projeye ortak olmak istedi. EPDK Lisans yönetmeliğinde göre şirketin en geç 5 yıl içinde bu yatırımı hayata geçirmesi gerekiyor.

Yatırımcı Holding, kömür çıkarma konusunda deneyimli olan Çin Datong firması ile anlaştıklarını ve Türk isçilerinin kuyu açma teknolojisini öğrenerek bölgede kalifiyeli ve uzman iş kolu yetiştirildiğini belirtti. Proje ile bölgede istihdamın artacağını belirten şirket yetkilileri, Amasra-B bölgesinde 10 bini aşkın yöre halkının istihdam edileceğini söylediler.

Çin Datong firmasının kullandığı yeni teknoloji ve deneyimli personelinin kaliteli işler başardığını belirterek, "Yatırımcı Gurubu'nun bölgede yaptığı 3.1 milyar Euro’luk yatırım ekonomimize çok büyük katkı sağlayacak" dediler.

Zonguldak Havzası‘nda orta uçucu madde içeren bitümlü kömürler ile yüksek uçucu madde içeren bitümlü kömürler söz konusudur. Havzada bulunan kömür damarlarının bu özellikleri, dünyada gaz üretimi yapılan bazı havzalarla karşılaştırıldığında "gaz üretimine uygun" olarak değerlendirilmekte (ve havzanın kömür rezervleri ile ilgili görüş ve iddialardaki farklılıklara bağlı olarak) kötümser tahminlerde 50 milyar m3 ve iyimser tahminlerde 750 milyar m3 bir metan potansiyeli ileri sürülmektedir.

Çok yeni olarak Anadolu Holding gurubunun başkanı Sinop Gerze’de 1200 Mwe kapasiteli ithal kömür yakacak süper kritik basınç/ sıcaklıkta tasarımlı konvansiyonel bir termik santral kuracağını açıkladı. Yatırımcı santral, kömür sahası, liman için toplam tahmini 1 milyar Euro harcayacak. Yatırımın %30’unu kendileri finanse edecekler. Yatırım ortaklığı için 3-4 yabancı yatırım kuruluşu ile temasta olduklarını açıkladılar. Kömür Ukrayna veya Rusya’dan getirilecek. Çevreye zarar vermeyen, baca emisyonları kontrollu bir santral olacak. Santral 2014 yılında işletmeye girecek. Başkan "Gerze ya da Gerzeli'ye bir zararı olacağını bilir ya da görürsem projeden, hiç düşünmeden, bir anda vazgeçeceğimizin bilinmesini isterim. Santral çalışmalarını fiilen başlatmak için ÇED raporunu bekliyoruz. Santralin inşası sırasında yaratacağımız 2 bin 500 kişilik istihdam, kuşkusuz Gerze halkının ekonomik olarak güçlenmesine katkıda bulunacak'' diye konuştu.

Bizler bu büyük yeni enerji yatırımlarını büyük bir dikkatle izliyoruz. Redovans konusunda yatırımcı yükümlülüklerinin zamanında yerine getirilmesini bekliyoruz. Santral kapasitelerinin devamlı değişmesi belirsizlik ve güvensizlik yaratmıştır. Termik Santral yer seçimi (Amasra) konusunda toplum hassasiyetinin önemini bildirmek istiyoruz.

Yatırımcı, bu riskli enerji üretimi alanına ciddi bir giriş yapmıştır. Gerek arama-araştırma ve gerekse üretim alanında teknoloji transferi için bağlantılar kurmuş ve bunu başlatmıştır. 2 büyük ve 3 küçük sondaj açmış olup çalışmalarını sürdürmektedir. Metan potansiyeli konusundaki belirsizlik sıkıntı yaratmakla birlikte sondajlardan sağlanan ilk bilgiler belirsizlikleri gidermeye yönelik ilk önemli sonuçları vermeye başlamıştır. Ancak, özellikle yatay sondajlarda ortaya çıkan teknik aksaklıklarla mücadele verilmektedir.

Batı Karadeniz Bölgesinde önemli ve ekonomik olarak değerlendirilebilir bir doğal gaz ve kömüre bağlı metan gazı potansiyeli bulunmaktadır. Kömüre bağlı metanın arama ve üretim çalışmaları çok sayıda parametrenin ölçüm ve değerlendirilmesiyle paralel yürümesi gereken ekonomik anlamda riskli ve pahalı çalışmalar olup güçlü araştırma kurumlarının desteğine, teknoloji transferine ve /veya uzman firmalarla işbirliğine gereksinim bulunmaktadır. Yatırımcılarımıza başarılar dileriz.

Özel sektör yatırımcılarımızın katkısıyla yukarda verdiğimiz bilgileri ilerde güncellemeyi umuyoruz.















Yorum ekleYorum ekle
Yorumlar (6)
  • E. Yıldız / 13 Ocak 2012 21:45

    Elinize sağlık

    Yaptığınız çalışmadan dolayı kutluyorum. Ne bakanlık sitesinde ne de başka bir kaynakta serbest üreticilere dair kullanılan yakıt olsun kurulu kapasite olsun maalesef hiç bir bilgi mevcut değil.
  • Haluk Cem Yıldız / 22 Ocak 2011 14:35

    Türkiye Doğalgazdan Elektrik Üretmeye Nasıl Geçti?

    Adam kayırmayı esas alan terfiler nedeniyle TEK, Afşin Elbistan Santralında çöktü. 1988 yılında T.Özal bunu dile getirdi. TEK'in artık modern kömürlü santral çalıştıramayacağı belli olmuştu. Bu nedenle teknolojisi ilkel, yani basit yoldan elektrik enerjisi ürtecek yönteme ictiyaç doğdu. Çare bulundu: doğalgazdan elektrik üretmek. Böyle gidersek her geçen gün bağımlılık artacaktır. Yeniden kilit personel yetiştirip, tekrar kömürden enerji üretmek çözüm olacaktır.
  • haluk cem yıldız / 21 Ocak 2011 00:26

    ing_cemyildiz@yahoo.de

    1992 yılıydı büyük bir holding güya dünyanın her yerinde çalışabilecek mühendis yetiştirmeyi hedeflemişti. okuyunca güldüm. Tufanbeyli santralı 2007 yılında temeli atılacaktı, olmadı 3 yıl ertelendi, olmadı 13 yıl ertelenecek.
    olayın ciddiyetini bilmiyorlar. Afşin'de TEK'in durumu belli, yürekler acısı.
    haluk cem yıldız.
  • ABULI53 / 24 Ekim 2010 13:24

    Bu dünya bizim...

    Yeraltı ve yer üstü kaynaklarımızı yağmalayan,insan ve çevre faktörünü düşünmeyen zihniyetler,dünyada her gün onlarcasını gördüğümüz felaketlerin sebebi ne ? hiç düşündünüzmü ?.Şu unutulmasın herşey para değil,herşey tüketim ve enerji değil.binlerce yıl dünyada çanlılar yaşıyor.elektrik olmadanda yaşamışlar...
    İnsanlığın geleceğini tehdit eden küresel ısınmayı hızlandıran, bölgemizdeki doğayı katleden,insanlarımızı yok sayan anlayışlara karşı........

  • serdarahmet / 6 Temmuz 2010 17:03

    TERMİK SANTRAL Mİ?

    Termik Santral Mi? Amasra 'nın ve Amasralı'nın ölüm fermanı yani. Önce hepsinden önce vaatlere girişe başlayalım, patron ilk geldi Termik Santral Değil Kömür Çıkartacağım dedi , sonra 11 Bin Kişi dedi ve gitti çinli elemanlar çalıştırmaya başladı sanırım çin ekonomisine katkıdan bahsetti. 2. Amasradaki kömür üretimi bir termik santral işletmeye yetmeyecek ve buda dısarıdan gelecek belli ki , neden Amasra cünkü liman orda . Herşey hazır.
    Ama ben Balıkesir Bnadımadaki mücadeleye bakıyorum. Yapılacak şey belli , EPDK lisansı tarifeye bağlamış ben santral yapacağım diyene veriyor lisansı. Gerekli yeterliliğe sahip mi ,istihdam ve çevre neresi - ÇEVRE NİNDE NERESİ OLDUGUNU SANIRIM BİLMEDEN_ GÖRMEDEN ÖN ETÜT YAPMADAN_ veriyor lisansı. BU durumda yapılacak şey , lisansın iptali için dava açmaktır. Ve buda yapılacaktır. Enerji Üretim Lİsansı , ÇED raporunun alınmasıyla ve uygun bulunması sonrası alınabilecek bir lisans. Ama burada öyle olmamış sıralama yanlış , 2. si bölge Tuzim Bakanlığı 2nın turizm bölgelerinin arasında. Muhtemelen kullanılması düşünülen limanada , 2 yıl içinde kruvaziyer limanı yapılması gündemde, aynı zamanda 11 Bin kişiyi istihdam edecek iş yok diyelim ki oldu verilecek ücret bugün kü asgai ücret düzeyini en fazla 50- 100 tl arası asacak bir ücret.. O yüzden sayın yazar, yazdıgınız yazıda nerelerden bahsedildiğini yatırımın güzel olduğunu ama yerinin yanlıs oldugunu da , verilen sözlerin tulmadıgını da Çin ve İngiliz ekonomilerine katkı sagladıgına da bir bakın.
  • Ankara, Turkey / 19 Haziran 2010 20:42

    insaf

    1600 kere okunmus bir yorum yapilmamis ne is???? klavye kullanma konusunda özürlü okuyucu.




Bu yazarın diğer yazıları






Anket

Enerji haberlerini-tüm boyutları ile-en iyi hangi gazete veriyor?
  • Hürriyet
  • Sabah
  • HaberTürk
  • Vatan
  • Milliyet
  • Akşam
  • Cumhuriyet
  • Posta
  • Zaman
  • Radikal
  • Yeni Şafak
  • Star
  • Takvim
  • Sözcü
  • Taraf
  • Türkiye

En Çok Okunanlar